اسطورۀ سیزیف | پوچی و خودکشی

امشب کتاب اسطورۀ سیزیف از آلبر کامو را شروع کردم. این کتاب هم مثل دیگر کتاب‌های کامو از همان اول جذبم کرد، با همان جملۀ اول:«مسئلۀ فلسفی‌ای که واقعا بااهمیت باشد، یکی بیش نیست و آن خودکشی است.»

در بخش اول کامو به مسئلۀ پوچی و خودکشی می‌پردازد، به اینکه آیا زندگی پوچ است و پوچی‌اش باعث خودکشی می‌شود یا نه! اما جواب روشنی وجود ندارد، هیچ پاسخ قاطعی نیست. کامو کمی جلوتر اشاره می‌کند که کسان بسیاری بوده‌اند که زندگی را بامعنا بدانند یا حداقل برای خود معنایی داشته باشند اما دست به خودکشی زده باشند.

در ادامه کامو به این اشاره می‌کند که:«آنچه انگیزۀ زندگی نامیده می‌شود، در عین حال می‌تواند انگیزه‌ای عالی برای مردن باشد.» یعنی حتی معنا هم پاسخی مطلق نیست و حتی می‌تواند خود دلیلی برای به سوی مرگ گام برداشتن باشد.

کامو معتقد است که تاثیر از تفکر گرفته می‌شود، اما خودکشی در کمتر مواقعی از روی تفکر انجام می‌شود و مسئله گاهاً به بحرانی کنترل‌ناپذیر مربوط می‌شود. در بخشی می‌خوانیم که:«آغاز اندیشیدن، یعنی آغاز تحلیل رفتن.» اما اینکه در روزنامه‌ها تنها به درد و رنج درونی یا بیماری‌ای درمان‌ناپذیر اشاره می‌شود شاید توجیه‌پذیر باشد اما عواملی خارج از تفکر هم موجودند، یعنی باید این را دانست که آیا روز خودکشی دوست آن فرد با لحنی ناامیدکننده با آن صحبت کرده است یا نه!

البته کامو نافی این نیست که خودکشی می‌تواند از روی تفکر انجام شود. در قسمتی اشاره می‌کند که خودکشی کردن اعتراف به این است که زندگی به زحمتش نمی‌ارزد و این از این طریق حاصل شده که فرد در مهم‌ترین بخش زندگی‌اش که عاداتش هستند به نوعی بیهودگی می‌رسد و در باور و کارهایش دلیلی محکم برای زندگی نمی‌بیند و رنجش را بیهوده می‌داند پس دستبه خودکشی می‌زند.(هر چند که پیش‌تر از این هم اشاره شده که پوچی و بیهودگی دلیلی مطلق و قطعی برای خودکشی نیست)

در نتیجه شاید بشود گفت هیچ چیز دلیلی محکم برای خودکشی کردن یا نکردن نباشد. اینکه آدم به پوچی به برسد همیشه به خودکشی ختم نمی‌شود و اینکه کسی برای زندگی‌اش معنایی یافته دلیلی بر این نیست که خودکشی نکند. خودکشی، هم می‌تواند تاثیر گرفته از پوچی باشد و هم معنا، اما هر یک از این دو همواره تحت تاثیر عواملی دیگر هستند که برای نتیجه‌گیری بهتر نباید ازشان چشم‌پوشی کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *